Gezinskaart voorouders Leni Eijkelestam - Persoonsblad
Gezinskaart voorouders Leni Eijkelestam - Persoonsblad
Naamvan Vlaanderen, Hildegard 
Geboren datumcirca 936
Overlijden datum10 april 990 Leeftijd: 54
Begraven plaatsEgmond, Nederland
Vadervan Vlaanderen, graaf Arnulf I (ca 889-965)
Moedervan Vermandois, Aleidis (916-960)
Partners
Geboren datumcirca 932
Overlijden datum6 mei 988 Leeftijd: 56
Begraven datummei 988
Begraven plaatsEgmond, Nederland
Beroepgraaf van West Friesland, Kennemerland, Texel en Maasland
Vadervan Friesland, graaf Dirk I (ca 875-ca 923)
Moedervan Friesland, Gerberga (ca 880-ca 930)
Huwelijk datum(938)
Huwelijk memoChurch
KinderenArnout (ca 951-993)
Notitie behorende bij Hildegard van Vlaanderen
HILDEGARD van VLAANDEREN (geb. 936/937 – gest. 975/980), door haar huwelijk gravin van Holland. Dochter van Arnulf I, graaf van Vlaanderen (885/890-965) en Adela van Vermandois (910/915-960). Hildegard van Vlaanderen trouwde in 948 of 949 met Dirk II, graaf van Holland en West-Friesland (936/941-988). Uit dit huwelijk werden ten minste 2 zoons en 1 dochter geboren.
Hildegard werd al als kleuter met het niet veel oudere zoontje van graaf Dirk van Holland verloofd. Zij trouwden toen zij twaalf jaar oud was. Het huwelijk was voordelig voor Holland, niet alleen omdat het zich hiermee verbond met Vlaanderen, maar ook omdat de familie van Hildegard Karolingisch bloed had. Het echtpaar kreeg waarschijnlijk zes kinderen. Over hun dochters weten we vrijwel niets, behalve dat hun dochter Erlinde volgens de vita van de heilige Adalbertus door hem zou zijn genezen van blindheid. Hun zoon Arnulf volgde Dirk II op als graaf van Holland, terwijl zoon Egbert aartsbisschop van Trier werd.
Hildegard is vooral bekend door de rijke giften die zij samen met haar echtgenoot aan het klooster van Egmond deed. De belangrijkste daarvan is het zogenoemde Evangeliarium van Egmond, een manuscript uit de negende eeuw. Het paar liet er twee nieuwe miniaturen aan toevoegen waarop zij zelf staan afgebeeld. Waarschijnlijk boden Hildegard en Dirk dit kostbare boek aan ter gelegenheid van de wijding van de stenen kloosterkerk van Egmond, die Dirk zelf had laten bouwen. Ook schonken zij land, een aantal andere manuscripten, kristallen kandelaars, een gouden retabel en een reliekschrijn voor de overblijfselen van de heilige Adalbert aan het klooster. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Hildegard is begraven in de abdijkerk van Egmond, hoewel zij en haar man ook aan de kerken van Trier en Gent schenkingen hebben gedaan.
In historische bronnen komt Hildegard nauwelijks voor in een andere rol dan die van weldoenster aan kerkelijke instellingen. Zo ook in de Rijmkroniek van Holland van een anonieme auteur. Na de introductie van Hildegard als de vrouw van Dirk (‘Dese Diederic goed ende waert / hadde een wijf hiet Hildegaert, Hovesch [: hoofs] van seden ende van leven ende vol doghentachticheden [: deugdzaamheden]’ volgt een opsomming van alle giften van Hildegard en Dirk aan het klooster Egmond. De naam van Hildegard leeft voort in de plaatsnaam Hillegersberg, dat oorspronkelijk ‘Bergan’ (versterkte plaats of gehucht) heette en bezit was van Dirk II. Een dorpslegende heeft de overlevering van Hildegard als naamgeefster overigens verdrongen. Volgens deze legende is de zandrug waar het dorp op is gebouwd, ontstaan doordat de reuzin Hillegonda daar zand uit haar schort zou hebben verloren. Op de zandheuvel bouwde zij haar huis en zo ontstond Hillegersberg, de berg van Hillegonda. De reuzin Hillegonda met gescheurd schort siert het wapen van Hillegersberg.
Naslagwerken
Dek; Cordfunke.
Literatuur
• J. Bolhuis van Zeeburgh, Over de geschiedenis der eerste graven uit het Hollandsche huis (Leiden 1870).
• L. Vanderkindere, La formation territoriale des principautés Belges au moyen age 1 (1902) 77.
• A.S. Korteweg, ‘Thierry II, Count of Holland, and his wife Hildegard and their donations to Egmond Abbey’, in: V.D. van Aalst en K.N. Ciggaar red., Byzantium and the Low Countries in the tenth century. Aspects of art and history in the Ottonian era (Hernen 1985) 146-164.
• De Vita sancti Adalberti confessoris, G.N.M. Vis ed. (Egmond 1987).
• G.N.M. Vis red., Egmond tussen Kerk en wereld (Hilversum 1993) 149-154.
• C.L. Verkerk, ‘Vlaams-Hollandse connecties in de tiende eeuw: relieken van Sint Bavo, Egmond en de Hof van de Hollandse graaf in Haarlem’, Holland 29 (1997) 1-17.
• Rijmkroniek van Holland (366-1305) door een anonieme auteur en Melis Stoke, J.W.J. Burgers ed. (Den Haag 2004) 22-23: vers 599-627.
Illustratie
Dedicatieminiatuur uit het Evangeliarium van Egmond, ca. 935 (Koninklijke Bibliotheek, Den Haag).
Hildegard werd al als kleuter met het niet veel oudere zoontje van graaf Dirk van Holland verloofd. Zij trouwden toen zij twaalf jaar oud was. Het huwelijk was voordelig voor Holland, niet alleen omdat het zich hiermee verbond met Vlaanderen, maar ook omdat de familie van Hildegard Karolingisch bloed had. Het echtpaar kreeg waarschijnlijk zes kinderen. Over hun dochters weten we vrijwel niets, behalve dat hun dochter Erlinde volgens de vita van de heilige Adalbertus door hem zou zijn genezen van blindheid. Hun zoon Arnulf volgde Dirk II op als graaf van Holland, terwijl zoon Egbert aartsbisschop van Trier werd.
Hildegard is vooral bekend door de rijke giften die zij samen met haar echtgenoot aan het klooster van Egmond deed. De belangrijkste daarvan is het zogenoemde Evangeliarium van Egmond, een manuscript uit de negende eeuw. Het paar liet er twee nieuwe miniaturen aan toevoegen waarop zij zelf staan afgebeeld. Waarschijnlijk boden Hildegard en Dirk dit kostbare boek aan ter gelegenheid van de wijding van de stenen kloosterkerk van Egmond, die Dirk zelf had laten bouwen. Ook schonken zij land, een aantal andere manuscripten, kristallen kandelaars, een gouden retabel en een reliekschrijn voor de overblijfselen van de heilige Adalbert aan het klooster. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Hildegard is begraven in de abdijkerk van Egmond, hoewel zij en haar man ook aan de kerken van Trier en Gent schenkingen hebben gedaan.
In historische bronnen komt Hildegard nauwelijks voor in een andere rol dan die van weldoenster aan kerkelijke instellingen. Zo ook in de Rijmkroniek van Holland van een anonieme auteur. Na de introductie van Hildegard als de vrouw van Dirk (‘Dese Diederic goed ende waert / hadde een wijf hiet Hildegaert, Hovesch [: hoofs] van seden ende van leven ende vol doghentachticheden [: deugdzaamheden]’ volgt een opsomming van alle giften van Hildegard en Dirk aan het klooster Egmond. De naam van Hildegard leeft voort in de plaatsnaam Hillegersberg, dat oorspronkelijk ‘Bergan’ (versterkte plaats of gehucht) heette en bezit was van Dirk II. Een dorpslegende heeft de overlevering van Hildegard als naamgeefster overigens verdrongen. Volgens deze legende is de zandrug waar het dorp op is gebouwd, ontstaan doordat de reuzin Hillegonda daar zand uit haar schort zou hebben verloren. Op de zandheuvel bouwde zij haar huis en zo ontstond Hillegersberg, de berg van Hillegonda. De reuzin Hillegonda met gescheurd schort siert het wapen van Hillegersberg.
Naslagwerken
Dek; Cordfunke.
Literatuur
• J. Bolhuis van Zeeburgh, Over de geschiedenis der eerste graven uit het Hollandsche huis (Leiden 1870).
• L. Vanderkindere, La formation territoriale des principautés Belges au moyen age 1 (1902) 77.
• A.S. Korteweg, ‘Thierry II, Count of Holland, and his wife Hildegard and their donations to Egmond Abbey’, in: V.D. van Aalst en K.N. Ciggaar red., Byzantium and the Low Countries in the tenth century. Aspects of art and history in the Ottonian era (Hernen 1985) 146-164.
• De Vita sancti Adalberti confessoris, G.N.M. Vis ed. (Egmond 1987).
• G.N.M. Vis red., Egmond tussen Kerk en wereld (Hilversum 1993) 149-154.
• C.L. Verkerk, ‘Vlaams-Hollandse connecties in de tiende eeuw: relieken van Sint Bavo, Egmond en de Hof van de Hollandse graaf in Haarlem’, Holland 29 (1997) 1-17.
• Rijmkroniek van Holland (366-1305) door een anonieme auteur en Melis Stoke, J.W.J. Burgers ed. (Den Haag 2004) 22-23: vers 599-627.
Illustratie
Dedicatieminiatuur uit het Evangeliarium van Egmond, ca. 935 (Koninklijke Bibliotheek, Den Haag).
Notitie behorende bij Dirk II (Partner 1)
Dirk II (of Diederik II) (ca. 932 – Egmond, 6 mei 988) was een Friese graaf uit de 10e eeuw die tussen 965 en 988 het feitelijke bewind voerde over drie graafschappen die tezamen het gehele kustgebied tussen de Oosterschelde en het Vlie opvulden, zijnde de gouwen: Masaland, Kinhem en Texla. Het formele leenschap beruste bij de Utrechtse bisschop. In het verleden is wel aangenomen dat Dirk II de zoon was van Dirk I. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat hij de zoon was van een zoon van Dirk I, die ook wel wordt aangeduid als Dirk I bis, en Gerberga (Geva) van Hamaland.
Familie
In 938 verloofde de toen nog zeer jonge Dirk II zich met Hildegard van Vlaanderen, dochter van graaf Arnulf I van Vlaanderen en Aleidis van Vermandois. Het huwelijk volgde circa 950. Uit de Rijmkroniek van Holland van Melis Stoke: Dese Dideric goed ende wert had een wijf, heet Hildegaert ('deze goede en brave Diederik had een vrouw die Hildegard heette').
Uit het huwelijk werden in ieder geval drie kinderen geboren:
• zoon Aarnout (Gent 951-993), ook wel Arnulf Gandensis genoemd, die zijn opvolger werd
• zoon Egbert van Trier (952-994), aartsbisschop van Trier
• dochter Erlindis (953-1012)
• mogelijk een onbekende dochter die trouwde met graaf Everhard van Doornik.
Na het overlijden van zijn schoonvader Arnulf op 27 maart 965 trad Dirk II enige tijd op als voogd voor de minderjarige opvolger Arnulf II van Vlaanderen.
Geschiedenis
Evangeliarium
Op 15 juni 950 schonk Dirk II aan Egmond ter ere van de bijzetting van Sint Adelbert een stenen kloosterkerk. Waarschijnlijk ter gelegenheid van de wijding van deze kerk schonk hij het Evangeliarium van Egmond, thans een van Nederlands belangrijkste cultuurhistorische voorwerpen uit de vroege middeleeuwen. Het negende-eeuwse handschrift werd circa 975 door hem verworven en bevat de tekst van de vier evangeliën. Dirk en Hildegard zijn afgebeeld op twee miniaturen, die Dirk voor de gelegenheid aan het boek liet toevoegen. Volgens sommige schrijvers zijn de miniaturen van de hand van hun zoon Egbert. De tekst bij een van de miniaturen luidt in vertaling: "Dit boek werd geschonken door Dirk en zijn geliefde vrouw Hildegard aan de genadige vader Adalbert, opdat hij hen rechtvaardig zal gedenken in alle eeuwigheid." Thans bevindt het evangeliarium zich in de collectie van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
Bestuur
Dirk II bestuurde de grafelijke burcht en het graafschap van Gent vanaf 965, toen zijn zwager Wichman IV deze functies opgaf. In 972 verwierf Dirk de landerijen rondom Rijnsburg, bij Leiden, wat ten koste ging van de Utrechtse bisschop. Onder de bevolking ontstond verzet tegen deze heerschappij. Dit leidde tot het neerslaan van een opstand door Dirk II van de Friezen. Op de plaats van de overwinning werd drie jaar later een kapel opgericht. [1]
Op 25 augustus 985 kreeg Dirk zijn lenen in Masaland, Kennemerland en op Texel van koning Otto III in vrije eigendom. Twee maanden daarvoor, op 26 juni, had graaf Ansfried al niet nader genoemde gebieden - que vocantur Inferior Maselant - in Maasland van de koning verkregen.
Dirk II, Hildegard, Aarnout en Erlindis werden in de Abdij van Egmond begraven.
Trivia
De plaatsnaam Hillegersberg is vernoemd naar Hildegard van Vlaanderen. Dirk II was eigenaar van het aldaar bestaande Bergan, wat versterkte plaats of gehucht betekent.
Familie
In 938 verloofde de toen nog zeer jonge Dirk II zich met Hildegard van Vlaanderen, dochter van graaf Arnulf I van Vlaanderen en Aleidis van Vermandois. Het huwelijk volgde circa 950. Uit de Rijmkroniek van Holland van Melis Stoke: Dese Dideric goed ende wert had een wijf, heet Hildegaert ('deze goede en brave Diederik had een vrouw die Hildegard heette').
Uit het huwelijk werden in ieder geval drie kinderen geboren:
• zoon Aarnout (Gent 951-993), ook wel Arnulf Gandensis genoemd, die zijn opvolger werd
• zoon Egbert van Trier (952-994), aartsbisschop van Trier
• dochter Erlindis (953-1012)
• mogelijk een onbekende dochter die trouwde met graaf Everhard van Doornik.
Na het overlijden van zijn schoonvader Arnulf op 27 maart 965 trad Dirk II enige tijd op als voogd voor de minderjarige opvolger Arnulf II van Vlaanderen.
Geschiedenis
Evangeliarium
Op 15 juni 950 schonk Dirk II aan Egmond ter ere van de bijzetting van Sint Adelbert een stenen kloosterkerk. Waarschijnlijk ter gelegenheid van de wijding van deze kerk schonk hij het Evangeliarium van Egmond, thans een van Nederlands belangrijkste cultuurhistorische voorwerpen uit de vroege middeleeuwen. Het negende-eeuwse handschrift werd circa 975 door hem verworven en bevat de tekst van de vier evangeliën. Dirk en Hildegard zijn afgebeeld op twee miniaturen, die Dirk voor de gelegenheid aan het boek liet toevoegen. Volgens sommige schrijvers zijn de miniaturen van de hand van hun zoon Egbert. De tekst bij een van de miniaturen luidt in vertaling: "Dit boek werd geschonken door Dirk en zijn geliefde vrouw Hildegard aan de genadige vader Adalbert, opdat hij hen rechtvaardig zal gedenken in alle eeuwigheid." Thans bevindt het evangeliarium zich in de collectie van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
Bestuur
Dirk II bestuurde de grafelijke burcht en het graafschap van Gent vanaf 965, toen zijn zwager Wichman IV deze functies opgaf. In 972 verwierf Dirk de landerijen rondom Rijnsburg, bij Leiden, wat ten koste ging van de Utrechtse bisschop. Onder de bevolking ontstond verzet tegen deze heerschappij. Dit leidde tot het neerslaan van een opstand door Dirk II van de Friezen. Op de plaats van de overwinning werd drie jaar later een kapel opgericht. [1]
Op 25 augustus 985 kreeg Dirk zijn lenen in Masaland, Kennemerland en op Texel van koning Otto III in vrije eigendom. Twee maanden daarvoor, op 26 juni, had graaf Ansfried al niet nader genoemde gebieden - que vocantur Inferior Maselant - in Maasland van de koning verkregen.
Dirk II, Hildegard, Aarnout en Erlindis werden in de Abdij van Egmond begraven.
Trivia
De plaatsnaam Hillegersberg is vernoemd naar Hildegard van Vlaanderen. Dirk II was eigenaar van het aldaar bestaande Bergan, wat versterkte plaats of gehucht betekent.